Rixke Rail’s Archives

Accueil > Het Spoor > Infrastructuur > Onze gewestelijke centra

Onze gewestelijke centra

Dr Bouckaert, hoofdgeneesheer.

lundi 30 juillet 2012, par rixke

Toutes les versions de cet article : [français] [Nederlands]

Toen de N.M.B.S., in 1929, de geneeskundige dienst oprichtte, werden de gewestelijke centra ondergebracht in bureaus gelegen ofwel in spoorweggebouwen die tal van belangrijke diensten huisden, ofwel in oude herenwoningen die speciaal daarvoor werden gehuurd.

Het gewestelijk centrum Charleroi was het eerste dat “functionele” lokalen toegewezen kreeg toen het, in 1932, in het groepsgebouw geïnstalleerd werd.

Hasselt

Het spreekt vanzelf dat de initiale organisatie na de oorlog 1940-45 moest herzien worden ingevolge de uitbreiding der gezondheidszorgen en der wettelijke verplichtingen inzake sanitaire bescherming van de werknemers. Die sociale expansie voltrok zich daarenboven op een ogenblik dat ook de geneeskunde, in het domein van de techniek, flinke vorderingen maakte. Sedert 1947 beschikten alle gewestelijke centra dan ook over een moderne radiografisch apparatuur en werden ze geleidelijk aan in het bezit gesteld van medische precisie-instrumenten.

De Directie P.S., die zich van deze evolutie rekenschap gaf, liet een type-plan voor de gewestelijke centra voorbereiden. Er werden verschillende ontwerp-plans opgemaakt, zowel door de diensten van de Maatschappij als door technische adviseurs. Geen enkel algemeen ontwerp werd evenwel uitgevoerd daar men de voorkeur gaf aan een geleidelijke aanpassing volgens een prioriteitsplan dat rekening hield met de min of meer verouderde en wankele toestand van sommige installaties.

Antwerpen in opbouw

Een eerste gelegenheid deed zich voor toen, in 1957, naast het station Brussel-Noord, een bouwterrein beschikbaar kwam. Er werd beslist aldaar het centrum van Brussel op te richten. Tot dan toe was dat laatste gevestigd in onaangepaste en enge lokalen van het gebouw in de Belliardstraat, het voormalige hoofdgebouw van de Grand Central, een eerwaardige spoorwegrelikwie, voor zover althans dergelijke relikwieën bestaan. Voor de bedienden betekent de ligging van het centrum Brussel op de Noord-Zuidverbinding ongetwijfeld een groot voordeel. De inrichting van het nieuwe G.C, Brussel bezorgde onze diensten B en P.S. heel wat hoofdbreken : de bouwplaats was heel lang en vrij smal zodat men een gewestelijk centrum diende te realiseren dat in secties verdeeld was.

Even later vatte de Maatschappij de bouw aan van het nieuwe G.C. Hasselt, in de Astridlaqn aldaar. Niemand beter dan de spoormannen van de streek en, vanzelfsprekend, ook de bedienden van de geneeskundige dienst, kunnen zich nog voorstellen in welke omstandigheden het centrum functioneerde alvorens het nieuwe gebouw, op 5 december 1960, kon betrokken worden. Het G.C. Hasselt, waarvan de plannen werden opgemaakt door de gewestelijke diensten van de Baan, is uit alle oogpunten uiterst geslaagd. Er heerst een sfeer van netheid en comfort, die de bezoekers onmiddellijk vertrouwen inboezemt.

Namen

Toen de R.T.T.-diensten, in 1960, de gebouwen van de voormalige groep Aarlen ontruimden, kwam de rechtervleugel van de gelijkvloerse verdieping beschikbaar. Hierop hadden de diensten B en P.S. gewacht om het gewestelijk centrum doeltreffende lokalen te bezorgen en de verouderde instelling te moderniseren.

Luik in opbouw

Maar ook te Namen roerde er wat ! Een welgelegen bouwgrond, beschikbaar gekomen aan de Boulevard du Nord, schonk de studiebureaus B de gelegenheid eindelijk ééns een “modelcentrum” te realiseren. In het nieuwe G.C. Namen, dat toevallig aan de andere bureaus P.S. van de Groep paalt, is de inrichting geïnspireerd door het principe van het goede onthaal, dat van meet aan iedereen overtuigd heeft. Gedaan met het onpersoonlijke loket ; een werkelijk onthaal, zo maar, van man tot man, derwijze dat de bezoeker alle gewenste inlichtingen kan bekomen en niet vrezen moet telkens weer naar elders verwezen te worden om er zijn vraag te herhalen. Te Namen is de administratieve sector in een zekere zin de draaischijf, en de medische sector kan kalm en bedaard zijn werk aan de uiteinden van het gebouw verrichten. Het nieuwe G.C. Namen werd op 12-7-1962 in dienst gesteld.

Brussel

Nog twee andere bouwwerken zijn aan de gang : het ene te Antwerpen waar, op de Plantin-Moretuslei, een prachtig gewestelijk centrum opgericht wordt ; het andere, te Luik, waar, op de gronden van het station Guillemins, de Luikse spoormannen de ruwbouw van hun nieuw centrum zien verrijzen. In de loop van 1964 zullen dus weer twee nieuwe realisaties klaar staan om de rechthebbenden van onze Kas der Sociale Werken te dienen.

Er is bovendien geen gebrek aan plannen en ideeën voor de toekomst. Terwijl de ouderwetse gebouwen van sommige gewestelijke centra worden vervangen door prachtige moderne lokalen, zonder luxe maar comfortabel en “functioneel”, is de organisatie P.S. steeds druk in de weer. Onvermoeibaar wordt de werking van de administratieve sectoren bestudeerd en aangepast. Buiten de veralgemening van de “Telex”-overbrenging voor de terugbetaling der algemene en der bijzondere zorgen, waarover “Het Spoor” later zal handelen, werd er de laatste jaren eveneens heel wat aandacht besteed aan de modernisering van de meubilering en aan andere realisaties die weliswaar minder in ’t oog lopen maar daarom hief minder doeltreffend zijn.

Leuven
Aarlen
Charleroi

Bron : Het Spoor, maart 1964