Rixke Rail’s Archives

Accueil > Het Spoor > Buitenland > De zweedse spoorwegen vieren hun 125ste verjaardag

De zweedse spoorwegen vieren hun 125ste verjaardag

J. Van Olmen.

lundi 4 mars 2013, par rixke

Dit jaar vieren de Svenska Statens Järnvägar (S.J.) hun 125-jang bestaan. Op 5 maart 1856 reed voor de eerste maal een stoomtrein in Zweden, en wel op de spoorlijn russen Örebro en Nora, die werd geëxploiteerd door een particuliere spoorwegmaatschappij. De Staatsspoorwegen namen op 1 december van hetzelfde jaar twee baanvakken tegelijk in dienst : van Göteborg naar Jonsered en van Malmö naar Lund. Tussen twee haakjes : de eerste spoorweg op het Europese vasteland werd in dienst genomen in België, in 1835, d.i, 21 jaar vroeger ! Zweden waagde zich dus vrij laat aan de spoorwegbouw, maar het land haalde zijn achterstand al snel in. Op het ogenblik is S.J. een van de toonaangevende spoorwegmaatschappijen van Europa, een moderne transportonderneming die echter haar verleden nog niet helemaal de rug heeft toegekeerd...

Oud en nieuw verenigd
Op 8 januari 1981 reed de stoomloc “Göta” voor het eerst sedert 1905 terug op eigen (stoom-) kracht ; de testrit gebeurde tussen Göteborg en Mölndal, en was een triomftocht voor de in Göteborg gevestigde vereniging van spoorwegvrienden “Bergslagernas Järnvägssälskap” die de restauratie van de locomotief tot een goed einde bracht. De elektrische locomotief is er een van het type Re, de modernste locomotiefserie van S.J.

Een 125ste verjaardag moet op zijn minst luisterrijk gevierd worden, vond men bij S.J. In navolging van de vorig jaar in Rainhill (Groot-Brittannië) ter gelegenheid van de viering “Rocket 150” georganiseerde historische cavalcade van locomotieven, gaat ook S.J. een “historiskkavalkad” organiseren, en wel op 13 juni 1981, in de buurt van Stockholm, Historische stoomlocomotieven, elektrische en diesellocomotieven, stoom- en diesel-autorails, elektrische treinstellen, volledige treinsets met goederenwagens en reizigersrijtuigen uit de periode 1856-1981 zullen, in historische volgorde, deelnemen aan een heuse optocht tussen het rangeerstation Tomteboda en het station Värtan, in de buurt van Stockholm. Dit schouwspel zal de geschiedenis van de Zweedse spoorwegen op een onvergetelijke wijze in beeld brengen...

De historische cavalcade van 13 juni 1981 in de buurt van Stockholm belooft een uniek treinfestijn te worden. Dank zij de inzet van S.J. en van honderden spoorwegliefhebbers zijn vele oude stoomlocomotieven en historische rijtuigen gerestaureerd en opnieuw rijvaardig gemaakt. De volgende machines en treincombmaties zullen zeker de show stelen :

  • stoomlocomotief “Prins August” uit 1856 (24-0), met koninklijke trein ;
  • stoomlocomotief “Gota” uit 1866 (2-2-2 “single driver”) ;
  • stoomlocomotief van de Oxelösund - Flen - Westmanland - Jarnvag uit 1876 (0-4-2) met rijtuigen uit de jaren zeventig van de vorige eeuw ;
  • stoomlocomotief van de Grangesberg - Oxelösunds - Jarnvaguit 1930 (2-8-0), op dit ogenblik de enige nog rijvaardige stoomturbinelocomotief ter wereld, met ijzerertstrein ;
  • Pacific-stoomloc van het type F 1200 (4-6-2) uit 1914, eens de trots van S.J., met expresstrein ;
  • stoomlocomotief van het type B 1367 (4-6-0) uit 1918, met goederentrein ;
  • verder nog zeven andere stoomlocs, een vijftal elektrische locs, een vijftal diesellocs, een stoom-autorail en verscheidene diesel- en elektrische treinstellen, spoorauto’s, sneeuwploegen en dienstvoertuigen...

De locomotieven en wagens komen uit worden uitgeleend door museumspoorwegen en verenigingen van spoorwegliefhebbers die vele duizenden werkuren besteed hebben aan het opknappen en opnieuw rijvaardig maken van de spoorvoertuigen.

Een unieke stoomlocomotief
De vereniging van spoorwegliefhebbers uit Grängesberg heeft zopas deze locomotief integraal gerestaureerd en opnieuw in rijvaardige staat gebracht. Het is een stoomturbinelocomotief van het type M3t (2-8-0) van de Grängesberg - Oxelösunds - Järnväg voor zware ertstreinen uit 1930 ; het is de enige nog rijvaardige stoomturbinelocomotief ter wereld.

De historische optocht kan door iedereen op een ideale manier gevolgd worden vanop speciale tribunes die langs de spoorlijn zullen worden geplaatst.

Via omroepinstallaties zal aan het publiek de nodige deskundige commentaar verstrekt worden.

Overingens is van 6 tot 12 juni 1981, dus vóór het treinendefilé, een grootse spoorwegtentoonstelling gepland te Gavle, 180 km ten noorden van Stockholm, waar zich het nationale spoorwegmuseum bevindt. Vele historische locomotieven, wagens en rijtuigen die normaal, wegens plaatsgebrek, op een veilige plaats weggeborgen zijn, worden dan geëxposeerd. Ook aan de nieuwste ontwikkelingen van de spoorwegtechnologie zal op deze tentoonstelling ruime aandacht besteed worden.

Verder zal SJ. een jubileum-gedenkschrift uitgeven, een overvloedig geïllustreerd boek over de geschiedenis van de Zweedse spoorwegen.

Een reusachtige elektrische locomotief
Driedelige elektrische locomotief Dm 3 (type 2-8-0 + 0-8-0 + 0-8-2) met ijzerertstrein ten Noorden van de Poolcirkel. Een dergelijke machine zal ook deelnemen aan de treinenoptocht in de buurt van Stockholm.

Zweden nodigt alle binnen- en buitenlandse spoorwegliefhebbers uit om de grote spoorwegfeesten bij te wonen. Vóór en na het grote treinendefilé worden verschillende stoomtreinritten georganiseerd naar en door de mooiste streken van Zweden. De Zweedse museumspoorwegen plannen bovendien vele speciale evenementen.