Rixke Rail’s Archives

Accueil > Het Spoor > Infrastructuur > Tunnel > De tunnels

De tunnels

lundi 29 juillet 2013, par rixke

In een tunnel in 1843

In een boek, dat in 1843 verscheen, beschreef Victor Joly de indrukken die hij dat jaar beleefde toen hij op wandel was in de vallei van de Vesder langs de spoorweg “België – Rijnland”.

Die uitstap bracht hem op 25 september in de tunnel van Halinsart waar hij door een buitengewoon vervoer verrast werd.

Hier volgt hel verhaal van zijn avontuur.

Weldra zien we voor ons de zwarte boog van de tunnel. Aan het andere uiteinde van zijn sombere baan is er geen landschap te ontwaren. Alles is er donker en stil. Slechts op drie plaatsen wordt de duisternis in de tunnel een beetje gemilderd door lichtstralen die binnendringen langs luchtschachten die 59, 62 en 75 meter hoog zijn. De straal van de tunnel bedraagt 200 m ; hij is 636 m lang.

Tunnel van Veurs

Aangekomen in het midden van de duistere baan met als enige gids een wachter voorzien van een lantaarn, waarvan het flauwe licht tevergeefs vocht tegen de dichte schaduw die ons omringde, hoorde ik een ver gerucht... Het kwam nader, werd dreigend en weldra onderscheidden we het helse gedruis van een locomotief die razend en in volle vaart op ons toekwam !...

Tussen Schaarbeek en Haren-Buda.
De langste tunnels van de wereld [1]
Tunnel Openlngsjaar Lengte (meters) Land
Simplon nr 1 1922 19.821 Zwitserland en Italië
Simplon nr 2 1906 19.801 Zwitserland en Italië
Apennijnen 1934 18.516 Italië
Gothard 1882 14.997 Zwitserland
Lötschberg 1913 14.611 Zwitserland
Cenisberg 1871 13.655 Zwits. en Frankrijk
Cascade 1929 12.541 U.S.A.
Arlberg 1884 10.239 Oostenrijk
Moffat 1928 9.996 U.S.A.
Shimizu 1930 9.724 Japan
Kvineshei 1943 9.062 Noorwegen
Kimutaka 1955 8.796 Nieuw-Zeeland
Rieken 1910 8.602 Zwitserland
Grenchenberg 1915 8.577 Zwitserland
Otira 1923 8.562 Nieuw-Zeeland
Tauern 1909 8.553 Oostenrijk
Haegebostad 1943 8.473 Noorwegen
Bonco 1889 8.299 Italië
Hauenstein 1916 8.133 Zwitserland
Col de Tende 1900 8.097 Italië
Connaught 1916 8.081 Canada
Karawanken 1905 7.975 Oostenrijk
Somport 1928 7.874 Frankrijk
Tanna 1934 7.806 Japan
Hoosac 1875 7.561 U.S.A.
Monte Orso 1927 7.561 Italië
Vivola 1927 7.355 Italië
Monte Adone 1934 7.132 Italië
Jungfrau 1912 7.123 Zwitserland
Borgallo 1894 7.077 Italië
Severn 1886 7.011 Groot-Brittannië [2]

Wij wisten stellig dat de uren van de doortocht der treinen voorbij waren ; de trein Verviers - Luik was vertrokken ; die van Luik naar Verviers was ons onderweg voorbijgestoken. Wat mocht dan wel de reden van dit buitengewoon vervoer zijn ? Wij wisten het niet.

Het gerucht werd steeds heviger : de gewelven van de tunnel dreunden als door het geratel van de donder ; een rode glans naderde door de duisternis. Wij drukten ons tegen de wand langs de zijde van het in opbouw zijnde tweede spoor. Ik brandde van ongeduld en werd aangegrepen door een koortsige angst om te weten wat een uitwerking deze blinde en dolle rit van een locomotief, die in ’t donker een kronkelende baan, zwart als een hel, doorkruist, op mijn zenuwen zou hebben. Immers, een kei, een vergeten of verlegd stuk hout, een nalatigheid of een misdaad konden hier op deze plaats ontelbare en onherstelbare ongelukken veroorzaken ! Nog geen seconde was er verlopen of de onverbiddelijke machine reed ons voorbij, snel als de bliksem en afschuwelijk als een duivel van Callot die in zijn binnenste de hel zou meedragen. Heel even werd het gedruis zo hevig dat men zou kunnen zweren hebben dat de berg ging instorten en onder zijn ruïnes de vermetele heiligschenners zou begraven die als veroveraars deze streken doortrokken, die de natuur voor eeuwig tot de nacht en de stilte gedoemd had.

De belgische tunnels
Rangschikking volgens de lengte Rangschikking volgens de ouderdom van de werken
Lengte van het werk Aantal Totale lengte Constructie-jaar Aantal Totale lengte
Meer dan 5.000 m 0 ...-1855 6 2.393 m
Meer dan 2.000 m 1 2.061 m 1856-1875 25 5.884 m
Meer dan 1.000 m 6 8.471 m 1876-1895 41 12.080 m
Meer dan 500 m 15 9.626 m 1896-1915 12 568 m
Meer dan 200 m 33 11.403 m 1916-1935 11 8.491 m
Minder dan 200 m 41 4.916 m 1936-1955 1 1.948 m
Totaal : 96 werken die samen een lengte van 36.477 m hebben.
De oudste, de langste en de kortste Lengte Aantal sporen
De oudste Lijn 96 Brussel-Bergen : tunnel van Braine-le-Comte, thans buiten gebruik (1841) ... 544 m 1
Lijn 117 Manage-Luttre : tunnel van Godarville (1843) 559 m 1
De langste Lijn 24 Tongeren-Montzen : tunnel van Veurs 2.061 m 2
Brussel : tunnel Noord-Zuid verbinding 1.948 m 6
Brussel : tunnel van het Jubelpark tussen Schaarbeek en Etterbeek 1.716 m 2
De kortste Lijn 150 Tamines-Dinant : tunnel van Falaën 45 m 2

Vooraan op de machine, hadden we een vlag met de nationale kleuren zien wapperen. Ik vroeg me af welke wel de aanleiding tot deze manifestatie kon zijn. De koning verbleef te Wiesbaden in Duitsland, hij kon het dus niet zijn. Een revolutie, een opstand, een brand, zouden door dit omhaal niet aangekondigd worden. Ik verdiepte mij in gissingen zonder uitkomst toen het geluid van een aankomende trein onze oren trof. Weldra dreunde het gewelf opnieuw onder een ver gedonder en een lange zwarte lijn vloog als een pijl aan onze ogen voorbij, terwijl zij op haar doortocht vlammende kolen uitstrooide die de duisternis met rode en schitterende punten bezaaide. Nu was er geen twijfel meer mogelijk : er was iets gebeurd.

Tunnel van Anseremme.

Aan het uiteinde van de tunnel vernam ik van een der wachters dat het de koning van Hannover was die al deze drukte veroorzaakte en me gedurende vijf minuten, die me wel vijf eeuwen leken, aan de muren van de tunnel genageld had !

Ik kan niet zeggen of ik Zijne Majesteit uit Hannover goed heil toestuurde, maar wat ik wel weet is, dat in zijn schijnheilig rijk van willekeur mijn wens als een majesteitsschennis zou gestraft geweest zijn.

De tunnel van Halinsart werd over heel zijn lengte gegraven in een rots die zo hard is dat men slechts met veel moeite de stenen, die de bedekking van de tunnel vormen, heeft kunnen uitkappen. Wanneer men nu bedenkt dat men een rots van 2.000 voet lengte heeft moeten doorboren, dan kan men niet nalaten bewondering te voelen voor al wat er nodig was aan volharding, kracht en verstand om een dergelijk werk te beëindigen.


Bron : Het Spoor, februari 1958


[1De lijst omvat de ondergrondse spoorbanen niet. De langste tunnel van dit soort is deze van de Northern Line, van de metro van Londen, tussen East Finchley en Morden, langs de City,die 27 km 838 meet. Te Parijs is de langste ondergrondse spoorbaan de lijn 9, Pont de Sèvres - Mairie de Montreuil, meer dan 19 km. lang.

[2Deze tunnel is onder water gebouwd.