Accueil > Het Spoor > Rollend materieel > Locomotieven > De klaarmakingsposten van de elektrische tractie

De klaarmakingsposten van de elektrische tractie

P. Bonne.

lundi 22 septembre 2014, par rixke

Toutes les versions de cet article : [français] [français]

 Op het perron.

Nauwelijks is trein 805 op spoor 12 in Brussel-Zuid binnengereden of daar galmt de luidspreker : “Dienstmededeling — Hersteller gevraagd op spoor 12”. Onnodig er “dringend” aan toe te voegen ; daar komt de elektromecanicien reeds met zijn gereedschapstas aangelopen.

JPEG - 116.6 ko
Een woordje uitleg van de treinbestuurder

en onze man verdwijnt in de toestellenkast. Nog geen twee minuten later is alles in orde. Enkele late reizigers komen nog aangehold, opgejaagd door de schrille fluittonen van de hoofdwachten Terwijl de automatische deuren gesloten worden, springt de hersteller op het perron. “Ik heb een hoogspanningssmeltveiligheid van de compressor vervangen” zegt hij tot de bestuurder. Zijn stem geeft duidelijk zijn voldoening te kennen. De trein vertrekt net op tijd.

Een dergelijk “toneeltje” speelt zich meermaals per dag af in de stations waar een klaarmakingspost ervoor zorg draagt dat, gedurende het korte oponthoud der elektrische treinen, de kleine storingen verholpen worden. Zijn tussenkomsten dragen ertoe bij de regelmatige rit der elektrische treinen, ook op de spitsuren, te verzekeren.

Andere tractievoertuigen rijden dagelijks naar een onderhoudswerkplaats om er bevoorraad te worden (kolen, stookolie, water). Van die gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de kleine herstellingen en de schouwingen uit te voeren die niet tot de datum van het periodieke onderhoud kunnen uitgesteld worden. Het elektrisch rollend materieel, daarentegen, is niet zo “afhankelijk” van zijn depot ; het kan weken op de baan blijven zonder doortocht in de werkplaats die het belangrijke onderhoud verzekert.

Buiten de dagelijkse controle der veiligheidsorganen door de schouwposten (o.a. remproeven), is het dus nodig dat een specialist, van tijd tot tijd, op verzoek van de treinbestuurders, kan tussenkomen ; het is eveneens nodig dat hij een blik kan werpen in het logboek en dat hij nagaat of de gemelde defecten (b.v. een deur die slecht sluit, een verbrande lamp, enz.) al dan niet kunnen wachten tot het voertuig in de onderhoudswerkplaats komt.

 De posten.

Er zijn twaalf klaarmakingsposten voor het hele net ; ze komen alle voor op de kaart. Een dertiende post zal te Verviers in dienst treden wanneer het baanvak Luik - Keulen zal geëlektrificeerd zijn.

De benamingen “depanneerder” en “depanneringspost”, die men nog wel eens gebruikt, stammen uit het roemrijke tijdperk van het in dienst stellen der eerste elektrische lijn Brussel - Antwerpen (1935), toen een 12-tal motorrijtuigen (nu buiten dienst) hun kinderziekten doormaakten en een groepje pioniers van de elektrische tractie werkelijk als vliegende “depanneerders” dag en nacht op de bres stonden. Tegenwoordig betekent het werkelijk herstellen nog slechts een klein onderdeel der bezigheden van onze hoofdelektromecaniciens van de elektrische tractie. Hun taak bestaat hoofdzakelijk in het gereed- of klaarmaken van het rollend materieel, zoals wij verder zullen zien.

JPEG - 154.8 ko
De hoofdelektromecanicien herstelt een hoogspanningssmeltveiligheid.

Elke klaarmakingspost is net een kleine werkplaats, uitgerust met een werkbank en een massa gereedschap ; men vindt er :

  • Een magazijn waar honderden wisselstukken van lopend gebruik keurig gerangschikt zijn in speciale rekken ;
  • Een klein laboratorium, voor de controle van de weerstanden en de isoleringen met precisiemeettoestellen ;
  • Een bureau en een zestal kleerkasten.

 Het werk.

Buiten de herstellingen in de stations, hebben de bedienden van de klaarmakingsposten nog een zeer gevarieerde activiteit. Zo worden de voertuigen die in de bundels uitgeweken staan systematisch, volgens een planning, nagezien. Bij die gelegenheid worden ook de kleine herstellingen uitgevoerd die door de treinbestuurders in het logboek gemeld werden.

JPEG - 159.6 ko
In het magazijn van de klaarmakingspost waar honderden wisselstukken gerangschikt zijn.

Al de uitgevoerde herstellingen worden opgetekend en de volgende morgen ter kennis gebracht van de meestergast die, per voertuig, een lijst bijhoudt van de defecten. Indien een defect herhaaldelijk voorkomt, zal de meestergast zelf de apparatuur grondig nazien.

JPEG - 179.8 ko
Het vervangen van een registreerband van de snelheidsmeter.

De statistische gegevens van die lijst worden jaarlijks aan de directie overgemaakt. Het onderzoek ervan heeft hef mogelijk gemaakt verbeteringen aan te brengen die de meest voorkomende defecten gevoelig deden afnemen.

JPEG - 146.9 ko
Soms kunnen ook de wrijvingsroeden der stroomafnemers beschadigd worden.

Zo was men b.v. voornemens al de smeltveiligheden door automatische uitschakelaars te vervangen ; uit de statistieken Is nu gebleken dat de vervanging van de drie zwakste smeltveiligheden (in plaats van 12) het verbruik van de smeltveiligheden met 90 % zou doen dalen, wat een grote besparing betekent.

JPEG - 176.9 ko
De controle van het oliepeil van de compressor.

De mannen van de klaarmakingsposten zijn dag en nacht blootgesteld aan alle weersomstandigheden ; zij staan in voor de regelmatigheid der treinen ; zij verzorgen het elektrisch materieel zoals de dokters hun zieken verzorgen. Bij het minste alarm zijn zij daar om een trein bij te staan die in moeilijkheden verkeert. Er is geen type dat ze niet volledig kennen en dit is wel nodig, want zonder enig document te raadplegen, moeten zij de aard van de kwaal bepalen en ze onmiddellijk verhelpen.

JPEG - 163.4 ko
In moeilijke gevallen steekt de meestergast een handje toe.

Wat een voldoening voor hen wanneer de trein verder “spoort” ! Men kan ze zo van hun glunderend gelaat aflezen, en de reizigers die ook maar enigszins met hun werk vertrouwd zijn, hebben voor die bedienden van de N.M.B.S. een oprechte achting.


Bron:Het Spoor, februari 1964