Accueil > Het Spoor > Buurtspoorweg > De lijn van de grotten van han

De lijn van de grotten van han

Phil Dambly.

lundi 4 mai 2015, par rixke

Toutes les versions de cet article : [français] [Nederlands]

Han-sur-Lesse, een lieftallig plekje op de grens van de Ardennen en de Famenne en vermaard om zijn grotten, ligt op de voormalige lijn Wellin - Rochefort die deel uitmaakte van Groep Wellin. De “Société anonyme pour l’exploitation du chemin de fer vicinal du Groupe de Wellin - Grottes de Han” exploiteerde, met NMVB-materieel, de lijnen Wellin - Rochefort, Han-sur-Lesse - Grotten van Han, Wellin - Graide en Wellin – Grupont, d.i. 57 kilometer meterspoor.

JPEG - 53.4 ko
Met stippellijnen, traject van de “safari-cars” die het natuurreservaat voor wilde dieren bedient.
Geel gekleurd, weg Wellin - Rochefort - Jemelle. Te Jemelle, NMBS-station (lijn 162 Namen - Aarlen) en NMVB-bus naar Han-sur-Lesse.
  • Kerk : vertrekpunt van de stellen
  • Kantoor van de Grotten : loket
  • Museum van de ondergrondse wereld
  • Cafe-restaurant
  • Uitgang van de Grotten
  • Elektrische centrale van de Grotten
  • Loods voor de vier dieselmotorrijtuigen (nrs 145, 159, 168, 266)
  • Inhaalspoor waarop de stellen elkaar kunnen kruisen
  • Ingang van de Grotten : eindstation van de nieuwe lijn
  • Eindstation van de oorspronkelijke lijn : loods voor de aanhangrijtuigen
  • Afgrond van Belvaux waar de Lesse ondergronds loopt

Op 1 september 1955 werden die lijnen overgenomen door de NMVB, die ze met autobussen exploiteert ; de sporen werden in 1957 opgebroken. Alleen het verpachtingscontract van het baanvak Han-sur-Lesse - Grotten van Han werd vernieuwd. Tijdens het mooie seizoen wordt de dienst er nog altijd onderhouden door de panoramische tram die getrokken wordt door een dieselmotorrijtuig en samengesteld is uit open rijtuigen, zodat de reizigers het mooie landschap kunnen bewonderen alvorens de prachtige grotten te gaan bezichtigen. Om de wandeling tussen het eindstation en de ingang van de grotten in te korten, werd er een nieuw lijntracé aangelegd dat op 29 maart 1968 officieel in gebruik genomen werd.

Jammer genoeg loopt het nieuwe, minder heuvelachtige tracé niet meer langs de schilderachtige rotsen van Faule met hun steile kruinen waartegen de stoomtram moeizaam optornde. Toch volgt de lijn nog steeds de heldere wateren van de Lesse en kronkelt ze vervolgens door landelijke plekjes, waar de fonkelnieuwe rood- en roomkleurige dieselmotor-rijtuigen op hun weg heesters en grove dennen ontmoeten. In 1971 werd er nabij de grotten een natuurreservaat (dierenpark) aangelegd waar de lijn gedeeltelijk langs loopt. Voor het bergen van de vier diesel-motorrijtuigen waaruit het tractiepark is samengesteld, werd er bij de uitgang van de grotten een locomotief-loods met een kleine onderhouds-werkplaats opgericht, die begin 1957 klaar kwam. De aanhangrijtuigen vinden een onderkomen in het vroegere eindstation van de lijn.

Het is de Maatschappij van de Grotten die de buurtspoorweglijn exploiteert. Van april tot oktober legt ze om het half uur, van 9 tot 18 u., een dienst in met de vier dieselmotorrijtuigen, een gesloten aanhangrijtuig en acht andere rijtuigen. In 1970 werd de lijn door 195 000 bezoekers gebruikt, en dat cijfer groeit van jaar tot jaar aan. Niet zelden ziet men twee motorrijtuigen na elkaar die elk drie aanhang-rijtuigen trekken.

De lijn van de grotten werd op 1 juni 1906 in dienst genomen. De Duitsers braken ze op in 1916 ; op 13 juni 1920 werd ze opnieuw voor het verkeer opengesteld. Ondanks haar geringe lengte (oorspronkelijk 3,691 km, thans 3,282 km), zorgde die lijn voor het budgettaire evenwicht van Groep Wellin, die een van de belangrijkste en aantrekkelijkste groepen van Belgisch Luxemburg was.

Als gewezen “pendelaar” van de lijn Wellin - Rochefort, overvalt ons een zeker heimwee telkens als we de tram van de grotten zien, verouderd maar nog immer monter. En zonder aan chauvinisme te willen doen, wensen we de lijn van de grotten van Han, het laatste overblijfsel van een merkwaardig net, nog een lang en voorspoedig bestaan, wat ze ten volle verdient.


Bron : Het Spoor, juni 1974