Rixke Rail’s Archives

Accueil > Het Spoor > Geschiedenis > Van Sporeghem Junior > De spoorwegwielen

De spoorwegwielen

vendredi 23 janvier 2009, par rixke

Toutes les versions de cet article : [français] [Nederlands]

Het wiel bestaat uit het wiellichaam (wieldop), dat vastgezet is op de as, en de « wielband ».

De eerste wielen werden gegoten, maar bij vriesweer werd het gietijzer broos. Het werd vervangen eerst door smeedstaal, daarna door gietstaal.

Profiel van een wielband.

Bij de Arbelwerkwijze worden de naaf, de spaken en de velg, die afzonderlijk zijn vervaardigd, vastgemaakt met staaldraad. Aldus ineengezet, wordt het wiel eerst in de oven geschoven waarna het, witgloeiend. in de matrijs van de valhamer wordt geplaatst, die de verschillende delen aaneenlast. Na een tweede verhitting, wordt het opnieuw gestampt met de valhamer, daarna moet het wiel alleen nog maar afgeschaafd worden. Een wiel wordt in feite « geslagen » zoals een geldstuk.

De omwenteling van de wielen met spaken veroorzaakte een krachtige luchtverplaatsing, met het gevolg dat er stof in de asbussen drong. Men begon dan ook wielen te maken met vol lichaam.

1. De wielband ;
2. De wielflens ;
3. De velg ;
4. De naaf ;
5. De spaak.

De wielbanden vormen het loopvlak. Met hun opstaande rand, wielflens genoemd, houden ze de wielen tussen de sporen. Vroeger waren die wielbanden van ijzer ; maar om ze beter bestand te maken tegen slijtage, heeft men de voorkeur aan staal gegeven.

Om de wielband op het wiel te handhaven, geeft men hem aan de binnenzijde een middellijn die een weinig kleiner is dan de buitenste middellijn van de velg, men verwarmt hem om hem te doen uitzetten en terwijl hij warm is, wordt de wielband over de velg geschoven. Bij het afkoelen, oefent de wielband een krachtige druk uit op de velg.

De wielen worden vervolgens door middel van een hydraulische pers op de naven van de assen vastgezet, en dit met een druk van 30 tot 40 t. Die druk wordt van 60 tot 85 t. verhoogd wanneer het gaat om grote wielen van stoomlocomotieven.

Thans worden er monobloc-wielen vervaardigd die uit één stuk gegoten zijn.

Fabricage van spoorwegwielen in de werkplaatsen van Arbel in Frankrijk (1862).

Bron : Het Spoor, augustus 1965