Rixke Rail’s Archives

Accueil > Het Spoor > Rollend materieel > Treinen > Het RIV onderging een verjongingskuur

Het RIV onderging een verjongingskuur

A. Schonbrodt.

mercredi 25 février 2009, par rixke

 Zijn oprichting

Toen het spoor nog in zijn kinderschoenen stond, werden de goederen voor het buitenland aan de grens overgeladen, wat heel wat tijdverlies en beschadigingen veroorzaakte. De spoorweg-administraties streefden dan ook naar een vergelijk om de wagens van het ene naar het andere net te laten rijden.

In 1920 regelde de Conventie van Rome de uitwisseling van wagens onder de Oostenrijkse, Belgische, Franse, Hongaarse, Italiaanse, Roemeense en Tsjechoslovaakse netten.

Maar, in 192 I, kwam te Stresa een meer algemeen akkoord tot stand dat « Reglement voor het wederzijds gebruik van wagens in internationaal verkeer » werd geheten, afgekort « Reglement RIV » (beginletters van de Italiaanse benaming « Regolamento Internazionale Veicoli »). Op uitnodiging van Italië legden de afgevaardigden van de voornaamste Europese administraties er de grondslagen voor een ruimere unie die achteraf vaste voet kreeg en zelfs de politieke beroeringen trotseerde. De spoormannen zijn steeds de eersten geweest om een concrete vorm te geven aan het grootse plan van een Europese associatie waaraan al de belangrijke economische sectoren sedert enkele jaren zoveel ruchtbaarheid geven.

 Zijn organisatie

De Unie van het RIV groepeert thans 29 spoorwegadministraties uit 21 verschillende landen. Haar comité telt zes bestendige leden (België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen, Zwitserland) en drie tijdelijke leden die gedurende vijf jaar fungeren (op dit ogenblik : Bulgarije, Roemenië, Zweden).

Dit comité verricht zijn werkzaamheden onder het voorzitterschap van de Zwitserse Bondsspoorwegen die sedert 1921 het beheer ervan waarnemen, De taak van de beherende administratie is veelzijdig : zij omvat een afwisselende reeks van prestaties, gaande van de doodgewone levering van drukwerken tot het voorzitterschap van de algemene statutaire vergadering. Ondanks haar vererend en opzienbarend karakter, is deze laatste taak zeker niet de aangenaamste : een unie als die van het RIV vereist een objectief en bevoegd voorzitterschap dat met tact optreedt om uiteenlopende belangen en, derhalve, vaak tegenovergestelde standpunten met elkaar te verzoenen.

Het comité, dat onderverdeeld is in een exploitatiecommissie en een technische commissie, bestudeert de problemen van de unie, beslist over de opneming van nieuwe leden alsmede over de uitsluitingen en doet scheidsrechterlijk uitspraak over alle geschillen omtrent het wederzijds gebruik van het goederenmaterieel.

De algemene vergadering benoemt de beherende administratie en doet uitspraak over de wijzigingen aan het reglement die door het comité in aanmerking worden genomen.

De conferenties van het comité en de algemene vergaderingen worden in de lidstaten gehouden.

 Florence 1963

Sedert de uitgave van Stresa, een bundel van zowat 60 bladen, heeft het RIV ontelbare aanpassingen ondergaan die interpretaties, toevoegingen en, in een mindere mate, schrappingen van teksten omvatten. De uitgave van Pau 1958, de laatst verschenen, vormde onvermijdelijk een vrij log geheel waarvan het gebrek aan homogeniteit en soms aan een juiste verhouding opvallend was. Het voorstel om dit groots geheel op dezelfde grondslagen, maar volgens een nieuw plan, weer op te bouwen, vond dan ook algehele instemming.

Het werk was geen kleinigheid : aan de hand van de opgedane ondervinding moesten de teksten verlucht worden, de gemeenschappelijke bepalingen gegroepeerd en andere bepalingen verduidelijkt, dit evenwel, zonder aan de grondbeginselen van het reglement te tornen.

Einde 1961 werden de specialisten van de netten die lid zijn van het comité door de beherende administratie te Sion bijeengeroepen om samen het voorontwerp, dat hun werd voorgelegd, te onderzoeken. Van meet af bleek het een moeilijke taak daar de geringste vormverandering de ware betekenis der voorschriften dreigde te verdraaien. Bezorgd om de grondbeginselen door hun voorgangers vastgelegd te eerbiedigen en om hun eigen nationale belangen te verdedigen, hebben de afgevaardigden, gedurende urenlange discussies, de nieuwe teksten, zin per zin, zorgvuldig nagegaan. Het leek zodanig moeilijk om de drang naar synthese van de enen met de zin voor ontleding van de anderen te verzoenen, dat, in januari 1962, een tweede vergadering moest worden belegd.

Achtereenvolgens werden twee ontwerpen gepubliceerd om als basis te dienen voor de conferenties van het comité dat van 23 tot 29 mei 1962 te Boedapest, en van 17 tot 20 oktober van hetzelfde jaar te Florence werd bijeengeroepen. Vooraf werd aan elke lidadministratie van de unie gevraagd haar voorstellen tot wijziging van die ontwerpen over te leggen om deze laatste aan de moderne technieken en aan de nieuwe exploitatieprincipes aan te passen. In totaal moesten 578 ingediende voorstellen worden onderzocht alvorens de definitieve tekst aan de algemene vergadering van de 29 netten werd voorgelegd. In haar zittingen van 22 en 23 oktober ll. hechtte de vergadering, na drukke besprekingen, haar goedkeuring aan bedoelde tekst.

Zo kon, met veel moeite, dé uitgave van Florence verschijnen die sedert 1 januari van kracht is. Wij zouden ze geenszins volmaakt durven noemen. Zij is de weerspiegeling van hartstochtelijke gedachtenwisselingen en het resultaat van een soms krappe meerderheid van stemmen, waarbij sommige billijke meningen zich dienden neer te leggen.

Ondanks zijn minder vertrouwd voorkomen, mag men gerust zeggen dat het nieuw reglement :

  • duidelijker is : omdat het bondiger is en steviger in elkaar zit ;
  • hanteerbaarder is : omdat het gedrukt is op papier van verschillende kleur, wat het raadplegen ervan vergemakkelijkt.

De ladingsvoorschriften zullen afzonderlijk gedrukt worden. Als gevolg van de voortdurende vooruitgang verwezenlijkt op het gebied van de ladingstechniek, de vervoermogelijkheden en de industriële produktie, zal die bijlage dikwijls veranderingen ondergaan ; zij zal dan ook samengesteld zijn uit losse bladen die in een map verzameld worden. Al de verzenders zullen ze zich kunnen aanschaffen.

 Nieuwigheden

Het werkterrein van de Unie heeft zich uitgebreid zowel wat het aantal aangesloten landen als wat de beheerde tuigen betreft.

Het RIV strekte zich reeds uit tot de Spaanse Spoorwegen (RENFE) voor de wagens met verwisselbare assen, de containers en de stouwtuigen (dekzeilen, koorden, kabels, enz.) ; thans wordt het toegepast op de wagens met normale wielafstand.

Een nieuwe bijlage, opgenomen in het reglement, bepaalt de uitwisselingsmodaliteiten van paletten. Laten wij eraan herinneren dat, onder die benaming, de toestellen aangeduid worden waarmee de colli per bestemming kunnen gegroepeerd en met behulp van aangepaste mechanische middelen snel in de wagens kunnen geladen worden. Daar de paletten meer en meer gebruikt worden, diende de uitwisseling ervan te worden versoepeld : voortaan zijn zij gelijkgesteld met de laadtuigen en kunnen zij dus, in principe, het gehele gebied van de Unie doorkruisen.

Laten wij nog aanstippen dat de uitgave van Florence een bijzondere paragraaf wijdt aan de bepalingen aangaande de versnelde teruggave der wagens. Hierin wordt aangenomen dat, om de terugzending van haar materieel te bespoedigen, de administratie die een gebrek aan wagens heeft, dagelijkse huurgelden mag vragen die hoger liggen dan het normaal tarief. Sedert de netten, om bezuinigingsredenen [1], hun wagenpark hebben beperkt, maken zij heel wat meer gebruik van dit recht dan vroeger.

Men zal allicht begrijpen dat meer dan eens meningsverschillen gerezen zijn en dat, om mogelijke misbruiken te voorkomen, de voorwaarden van bedoeld recht nader dienden te worden omschreven.

De hoofdstukken en de bijlagen aangaande de laadtuigen en de containers werden grondig gewijzigd ; het betreft hier de hergroepering van hun gemeenschappelijke bepalingen. De termijnen waarvoor geen vergoeding is verschuldigd tijdens het verblijf van dit materieel buiten de grenzen worden, bovendien, volgens een meer rationele methode berekend. Eertijds vingen die termijnen aan bij de aankomst ter bestemming, wat talrijke geschillen uitlokte ; thans lopen zij vanaf de doortocht in het uitwisselingsstation, waar de naburige netten dagelijks hun aantekeningen vergelijken.

Bovendien, en naar analogie van wat er met de wagens gebeurt, mag, krachtens een nieuwe bepaling, de versnelde teruggave van de containers worden geëist, met toepassing van hogere vergoedingen ingeval de termijn wordt overschreden.

Overeenkomstig het akkoord aangaande het internationaal goederenvervoer zijn de onderscheiden netten thans niet meer collectief aansprakelijk voor het verlies van laadtuigen. Het net waarop het tuig verloren ging, moet zelf de verschuldigde vergoeding betalen. Rekening houdend met de vlugge waardevermindering van die tuigen bedraagt die vergoeding in elk geval de helft van de aankoopwaarde.

Steeds in verband met de aansprakelijkheid willen wij onderstrepen dat een nieuw hoofdstuk bondig de aansprakelijkheid van elke administratie bepaalt voor de schade die door het materieel van de Unie aan personen en aan goederen wordt berokkend.

 Besluit.

Fundamenteel heeft de herziening van het RIV geen aanleiding gegeven tot opzienbarende wijzigingen ; dit was te verwachten. Het reglement is het resultaat van een tweeënveertigjarig bestaan en van een even lange ondervinding. De gevestigde reglementering vereiste geen vernieuwing doch wel een flinke verjongingskuur.

Allen die eraan hebben meegewerkt durven hopen dat zij daarin geslaagd zijn en dat het RIV, dank zij zijn verjongingskuur, zonder al te veel ongelukken de kaap der komende jaren zal kunnen omzeilen. Ondertussen zal het zich, zoals dit de gewoonte is, met zijn vijfjaarlijkse opschik moeten tevreden stellen.


[1Een gewone wagen kost ongeveer 1/3 miljoen frank ; het park van de N.M.B.S, heeft een waarde van meer dan 20 miljard frank.