Rixke Rail’s Archives

Accueil > Het Spoor > Rollend materieel > Locomotieven > Onze onvergetelijke stomers > Negende periode, 1914-1919 - “Wapenstilstand” - locomotieven (vervolg)

Negende periode, 1914-1919 - “Wapenstilstand” - locomotieven (vervolg)

Phil Dambly.

mardi 6 décembre 2011, par rixke

Toutes les versions de cet article : [français] [Nederlands]

Tussen 1923 en 1931 werden heel wat “Wapenstilstand”-locomotieven, van diverse typen, naar de schrootbelt verwezen of aan het buitenland verkocht. Zo schafte het Luxemburgse spoorwegnet “Prince Henri” zich toen de Badense VIc, de Pruisische G12 en enkele T14 aan. Enkele G10 werden aan de Luxemburgse Maatschappij Guillaume afgestaan. De twee zware Pruisische 4-6-4, type T18, die dienst hadden gedaan tussen Brussel en Leuven, werden gesloopt.

De Staat behield belangrijke, homogene reeksen die enkel samengesteld waren uit Pruisische locomotieven (typen 60, 61, 62, 64, 66, 69, 70, 72, 79, 80, 81. 90, 93, 96, 97, 98). Onder dat materieel, dat zich behoorlijk van zijn zware taak kweet, viel de alomtegenwoordigheid op van het type 81 (576 exemplaren) en van het type 64 (168 exemplaren). Het laatstgenoemde was in Duitsland beter bekend als “mädchen fur alles” (meid voor alle werk).

Alleen de typen 61, 69 en 72 waren compoundmachines. De andere, met uitzondering van de typen 70, 79 en 93, waren gebouwd volgens de principes van ingenieur Garbe. Ze hadden een enkelvoudige uitzetting en behielden een tamelijk lage toelaatbare keteldruk, ondanks de oververhitting.

Toen de Duitse locomotieven aan de Belgische Staat afgestaan werden, droegen ze de volgende kleuren :

  • Pruisische : olijfgroen, rookkast : zwart in sommige gevallen, zwarte zijkanten en ramen, witte biesjes, steenrood frame en vermiljoene wielen.
  • Saksische : middelgroen, zwarte zijkanten, vermiljoene wielen en frame.
  • Badense : machinistenhuis, rookkast, wielen en frame in het zwart, vermiljoene voetplaat, dak van machinistenhuis roestbruin, ketelbekleding van staal, niet geschilderd.
  • Beierse : bronsgroen, grijze zijkanten, gele ramen en biesjes, vermiljoene wielen.
De loco’s S10, vormden het type 60.
N° 60.008, ex-6008. Reeks gebouwd in 1910 ; effectief Staat : 16 ; 4 cilinders ; oververhitting ; 79,55 t ; 1,400 pk ; 120 km/h ; middellijn drijfwielen : 1,98 m.
Loco S101 (type 61), gebouwd in 1911 ; effectief Staat : 3 ; compound met 4 cilinders ; oververhitting ; 84,17 t ; 1.400 pk ; 120 km/h ; middell. drijfwielen : 1,98 m. De drie machines droegen de n° 6110, 6117 en 6127. In 1946 werden ze van 61.001 tot 61.003 genummerd. Locomotief n° 6127, met A.C.F.I., te Brussel-Noord.
Loco S6 (type 66), gebouwd in 1906 ; effectief Staat : 42 ; 2 cilinders ; oververhitting ; 60,69 t ; 1.100 pk ; 120 km/h ; middell. drijfwielen : 2,10 m. Expresdiensten op vlakke lijnen. Op nevenstaande machine (n° 66.033, ex-6633) bemerkt men de oorspronkelijke, cilindrische schoorsteen en de afgeplatte stoomdom.
Loco type 66, n° 6613 met Belgische schoorsteen met kap en afgeronde dom, wat de esthetica ten goede kwam. Oostende-Kaai 1938.
Loco S 10² (type 62), gebouwd in 1914 ; effectief Staat : 15 ; 3 cilinders ; oververhitting ; 79,99 t ; 1.400 pk ; 120 km/h ; middell. .drijfwielen : 1,98 m. Machine n° 62.006 van Brussel-Zuid, ex-6206, die nog uitgerust is met de Knorr-rem.
De mooie “Atlantic” S 9 (type 59). Reeks gebouwd in 1907 ; effectief Staat : 77 ; compound met 4 cilinders, stelsel van von Borries ; 74,50 t ; 1.800 pk ; 120 km/h ; middell. drijfwielen : 1,98 m. Expresdiensten op vlakke lijnen. Locomotief n° 6917, daarna 69.005, van depot Berchem-Antwerpen. Men bemerkt de A.C.F.I., de Belgische leiplaten en schoorsteen.
24 loco’s P6 (builen type) werden gebruikt tot 1923. Reeks gebouwd in 1901 ; 2 cilinders ; oververhitting ; 59,71 t ; 90 km/h ; middell. drijfwielen : 1,60 m. Dienst reizigerstreinen.
Loco G71 (type 71). Reeks gebouwd in 1893 ; effectief Staat : 156 ; 2 cilinders ; 53,50 t ; 950 pk ; 50 km/h ; middell. wielen ; 1,25 m.
Loco G 7² (type 72), gebouwd in 1893 ; effectief Staat : 141 ; compound met 2 cilinders ; 52,90 f ; 950 pk ; 50 km/h ; middell. drijfwielen : 1,25 m. Machine n° 7224, daarna 72.005, van depot Gent-Zeehaven.
Loco G 5² (type 75), gebouwd in 1895 ; effectief Staat : 40 ; compound met 2 cilinders ; 50 t ; 65 km/h ; middell. drijfwielen : 7,35 m. In 1924 bestond het effectief nog slechts uit 14 exemplaren op een totaal van 90 machines G51, G5² en G5³.
Loco G54 (type 74), gebouwd in 1903 ; effectief Staat : 107 ; compound met 2 cilinders ; 55,64 t ; 65 km/h ; middell. drijfwielen : 1,35 m.
Loco G8 (type 80), gebouwd in 1906 ; effectief Staat : 68, 2 cilinders ; oververhitting ; 57,27 t ; 1.250 pk ; 55 km/h ; middell. wielen : 1,35 m. Die machines werden gebruikt op de lijnen van het Centrum. Depots Luttre en Monceau.
Loco G 81 (type 80), gebouwd in 1912 ; effectief Staat : 576 ; 2 cilinders ; oververhitting ; 67,93 t ; 1.400 pk ; 55 km/h ; middell. wielen : 1,35 m. Die machines hebben op heel net de meest voortreffelijke diensten bewezen. Locomotief n°’ 81.212, ex-8312, van depot Schaarbeek.

Bron : Het Spoor, augustus 1967