150 jaar station Menen

 Tentoonstelling

Nog tot eind deze maand loopt in het Stadsmuseum van Menen een zomertentoonstelling naar aanleiding van 150 jaar spoorlijn en station Menen. Aan de hand van archiefmateriaal, plannen, documenten, voorwerpen en foto’s wordt een beeld opgehangen van dit stukje geschiedenis. Niet alleen de evolutie van de spoorlijn en het station komen aan bod, maar ook de mensen die werkten voor de spoorweg en het materiële aspect. Fernand Van Lierde maakte litho’s en etsen van stoomlocomotieven en uit de Museumbewaarplaats van Leuven werden enkele interessante historische voorwerpen ontleend, zoals een houten hokje van de kaartjesafnemer, een oude stationsklok, seinlampen, veiligheidsvlaggen, uniformen, een klachtenboek, enz...

 Historisch schets

Reeds in 1842 was er in Menen vraag naar een spoorlijn. Na jarenlange onderhandelingen, kwam in januari 1853 de spoorlijn Kortrijk - Wervik tot stand. Ruim een jaar later werd de lijn doorgetrokken tot Poperinge. In Menen werd aan de rand van de stad, buiten de wallen, een eerste station gebouwd. Eigenlijk wilde men in Menen de aanleg van een station binnen de stadsmuren. In die tijd moesten er nog octrooirechten betaald worden voor het verlaten van de stad, wat de kosten voor transport deed oplopen. In juli 1852 was de kogel door de kerk en werd het tracé definitief vastgelegd. Het station kwam net buiten de stad, in de omgeving van het kerkhof. De sectie Kortrijk - Wervik werd ingereden op 15 januari 1853. Er reden dagelijks vier treinen in beide richtingen. In 1879 werd een spoorlijn naar Tourcoing aangelegd. Op die manier kregen de vele grensarbeiders een directe verbinding naar het industriegebied rond Rijsel. In 1889 kwam nog een nieuwe verbinding tot stand: Menen - Roeselare.

Het eerste station dat gebouwd werd in 1853 voldeed niet meer. Het werd in 1879 fors uitgebreid en in 1890 opnieuw aangepast. In 1912 verdween het oude witte gebouw uit 1880, waar de toldienst in gevestigd was. Er kwam een nieuwe bakstenen vleugel. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kreeg Menen het zwaar te verduren. Het station en de spoorlijn, die strategisch heel belangrijk waren, werden volledig vernield. Het station verrees in de jaren 1920 uit zijn puin. Aanvankelijk herstelde men de toestand van voor de Eerste Wereldoorlog. Nadien werd er nog een stuk bijgebouwd. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam het station van Menen niet ongehavend uit de strijd. Luchtbombardementen in mei 1940 vernielden een groot deel van het ontvangstgebouw. In 1948 werd een nieuw blokvormig ontvangstgebouw opgetrokken. Een aantal andere gebouwen verdween in de tweede helft van de 20e eeuw. Niet alleen het stationsgebouw is in die 150 jaar heel wat veranderd. Ook het goederenstation en het stationsplein zijn verschillende malen van uitzicht veranderd. Zo stond er voor de Eerste Wereldoorlog een hotel vlak voor het station. Momenteel wordt de omgeving van het station volledig heraangelegd. Door het toenemende goederentransport werd in 1887 een nieuwe loods gebouwd. Het goederenverkeer, dat de afgelopen jaren zware klappen kreeg, speelde toen een belangrijke rol.