De S.T.S. vormde 4.000 uitstekende seingevers

 Een reizende school

We weten allen dat de seinposten van ons net, volgens hun belangrijkheid, gerangschikt werden in vier categorieën: A, B, C en D.

Voor de posten C en D (eenvoudige structuur — klein aantal bewegingen) geschiedt de opleiding der candidaat-seingevers ter plaatse. De candidaat wordt aan de dienstdoende seingever toegevoegd gedurende een veranderlijke periode naar gelang de belangrijkheid van de post en de beroepsmogelijkheden van de betrokkene. Maar deze opleidingsmethode past in het geheel niet voor de posten A en B (ingewikkelde structuur — groot aantal bewegingen) waar ze trouwens niet altijd kan toegepast worden. Daarom werd in 1943 een bijzondere scholing opgericht [1] ten einde de bedienden te vormen die geschikt zijn om die belangrijke posten te bedienen.

De cursussen van die scholing (ze duurt zes weken) worden gegeven in een reizende school, de schooltrein van de seininrichting (S.T.S.), door een uitgelezen en speciaal hiertoe gevormd personeel, dat zijn geest, zijn ondervinding, zijn methodes en zijn kunde tot onderwijzen over de acht groepen van het net uitspreidt. Men kan geen betere eenheid van doctrine dromen.

De S.T.S. is geen reizend museum waarin het materieel ligt opgehoopt voor enkele, zeldzame uiteenzettingen; het is, integendeel, een zeer actieve werkplaats, waar de theorie het moet afleggen tegen de praktijk, een praktijk die beoefend wordt met materieel dat volledig overeenstemt met dat der seinhuizen.

Na zijn scholing in de S.T.S., volgt elke leerling nog een aanvullende leertijd van 15 tot 18 dagen, in een seinpost.

 Samenstelling van de S.T.S.

De schooltrein bestaat uit vier rijtuigen. Van buiten schijnen ze wel wat ouderwets, maar het didactisch materieel dat zij bevatten is veel moderner dan hun koetswerk.

Rijtuig 1 (“Directie en Laboratorium”) bevat:

• Het bureau van de chef (seingever-instructeur 1ste categorie):
• De documentatie en het archief;
• Een micro-telefooninstallatie, die toelaat in verbinding te komen met de andere rijtuigen en tevens controle uit te oefenen op het gegeven onderricht;
• Een platendraaier om modellessen, geluidsseinen, enz. uit te zenden;
• Een werkplaats;
• Het appartement van de hoofdelektromecanicien die bestendig de S.T.S. vergezelt en zorgt voor het onderhoud van het materieel en de goede werking van het geheel.

Rijtuig 2 (“Auditorium”) telt 30 opgevulde zitplaatsen en is uitgerust met een projectieapparaat (automatische cinescoop), met een zwart bord waarachter zich een mat scherm bevindt, en met didactisch materieel (diapositieven en schema’s): het bevat ook een kleine kleedkamer.

Rijtuig 3 (“Elektrische seinhuizen”) bevat:

• Materieel om de grondbeginselen van het beroep aan te leren (stand en betekenis der seinen, stand van de wissels in het spoor, blokstelsel met gekoppelde toestellen,..):
• Twee elektrische bedieningsposten, de eerste van het normale type, de tweede met half-automatische bediening (zoals in de seinhuizen van Manage, Brussel-Zuid, Brussel-Noord en Schaarbeek). De te bewerken apparaten hebben dezelfde afmetingen als die van de seinhuizen; ze zijn verbonden met een miniatuur spoor waarop de leerling al de door hem uitgevoerde verrichtingen daadwerkelijk kan volgen;
• Een telefooninstallatie en bijzondere toestellen om de leerlingen in te wijden in het blokstelsel (gekoppeld- of met relais);
• Voedingskasten die het de seingever mogelijk maken in te grijpen bij het uitvallen van de stroombronnen.

Er wordt thans een studie ontworpen om het didactisch materieel van dit rijtuig aan te vullen met een seinpost van het “al relais”-type, het laatste snufje van de spoorwegtechniek.

Rijtuig 4 [2] bevat drie “Elektro-mechanische seinhuizen” die volledig uitgerust en onderling verbonden zijn en toelaten de meest voorkomende exploitatiegevallen uit te leggen met enkele bijzondere omstandigheden (lichtseinen voor dag en nacht, overweg, particuliere los- en laadplaats, verkeer op tegenspoor, uitwijking door achteruitrijden...). De leerlingen worden aldus geplaatst in opleidingsvoorwaarden die de werkvoorwaarden van de seingevers zo dicht mogeliik benaderen.

 Veiligheid

Tijdens de ganse duur van de scholing laten de leraars nooit na de aandacht van de candidaten te verscherpen en hun verantwoordelijkheidszin aan te wakkeren.

Met dit doel werden zelfs bij elke installatie speciale uitrustingen voorzien waarmee allerlei storingen kunstmatig kunnen verwekt worden ten einde de leerling te leren hoe hij deze moet verhelpen door al de maatregelen te treffen die de veiligheid voorschrijft.

 Uitslagen

Sedert zijn oprichting in 1943, heeft de S.T.S. ongeveer 4.000 bedienden gevormd die het mooie beroep van seingever grondig onder de knie hebben en die het “Brevet S.T.S.” ontvingen. Sommigen onder hen bekleden trouwens reeds hogere functies (onderstationschef 2de klasse, klerk E...). Dit merkwaardig resultaat hebben we te danken aan hen die deze waardevolle school hebben opgevat en aan de leraars die zich mild opofferen om hun onderricht te verbeteren en aan te passen aan de laatste vooruitgangen van de techniek.