België: Elektrisch motorstel met thyristoren

Sinds september 1968 werd een van onze elektrische motorstellen uitgerust met een aanzetinrichting met thyristoren gebouwd door de nationale nijverheid. Het gaat hier om een belangrijke evolutie in de technieken van de elektrische tractie met gelijkstroom.

Op de thans in dienst zijnde tractievoertuigen en motorstellen worden de tractiemotoren bij het aanzetten gevoed door middel van een rheostaat die het grootste gedeelte van de van de bovenleiding afgenomen stroom opneemt. De verschillende weerstanden van die rheostaat worden geleidelijk uitgeschakeld naarmate de snelheid toeneemt, zodat de spanning die aan de klemmen van de motoren wordt aangelegd, trapsgewijze verhoogt.

Voor de eerste maal verdwijnen de rheostaat en het geheel van de contactoren voor uitschakeling en koppeling van de motoren; ze worden vervangen door een elektronische inrichting met thyristoren waardoor de voedingsspanning van de motoren achtereenvolgens, in een tempo van ongeveer 200 cyclussen per seconde, kan verbroken en wederaangelegd worden. Het percentage van de verbrekingstijd bepaalt de gemiddelde waarde van die spanning. Die inrichting, welke ook wel „stroomkapper” genoemd wordt, zorgt dus voor een zeer soepele graduatie van de aandrijfkracht.

Dat nieuwe systeem biedt onbetwistbaar voordelen. De voornaamste daarvan zijn: vermindering van het stroomverbruik door het wegvallen van het verlies in de rheostaat, verbetering van de adhesie (de aanloopkracht verandert niet meer zaagtandvormig), uitschakeling van de brandrisico’s die eigen zijn aan de rheostaat, vermindering van de kosten voor onderhoud en herstelling.

Op grond van de gunstige resultaten van de proeven werd er besloten inrichtingen met thyristoren te plaatsen op de 12 elektrische motorstellen waarvan het mechanisch gedeelte thans bij de C.W. Mechelen wordt gebouwd.