Homepagina > Het Spoor > Personeel > Revolutie bij het kledingfonds

Revolutie bij het kledingfonds

G. Vanhengel.

dinsdag 31 maart 2026, door Rixke

Neen, het stond die dag niet in je krant, de radio heeft het ook niet omgeroepen en de televisie heeft er al evenmin over gesproken. En toch is er op 23.12.75 iets revolutionairs gebeurd. Stel je voor, met een pennetrek, nou ja met een heel bericht – 105P voor wie van preciese en administratieve dingen houdt – werd de levering van de dienstkleding grondig gewijzigd.

Gebruiken en gewoonten die in dat domein golden en, bij wijze van spreken, de geschiedenis en de vooruitgang hadden getrotseerd, behoren sedert 16.2.1976 – dag waarop het nieuwe stelsel van kracht werd – tot het eerbiedwaardig verleden van onze spoorwegen.

 Heel lang geleden...

Inderdaad, net als in een sprookje zou je kunnen zeggen: heel lang geleden – het Kledingfonds werd opgericht in 1840 – was het bestellen en ontvangen van een uniform een zaak van veel geduld. Op de eerste dag van de onpare maanden mochten de bestellingen worden ingediend. Daarna was het wachten totdat de kleermaker in de werkzetel kwam om de maat te nemen en, later, om te passen...

Alvorens het in een doos verpakte uniform ter bestemming kwam, maakte het nog een ommetje via Brussel voor de noodzakelijke keuringsformaliteiten.

Op dat ogenblik was alle leed echter nog niet geleden. Wanneer onze uniformdrager zijn nieuwe „pak” thuis aantrok, werden nogal eens schoonheidsfoutjes ontdekt en mocht moeder, zuster, vrouw of verloofde naar het strijkijzer grijpen om hier en daar een valse plooi weg te werken. In het slechtste geval moest het uniform de lange weg terug naar de kleermaker voor vakkundige verbetering.

 Nog niet zo lang geleden...

De oudsten onder ons herinneren zich voorzeker nog de werkwijze uit de vijftiger jaren. Toen was het spoorwegnet ingedeeld in 16 kleermakers-districten, met in elk district één aangenomen kleermaker. De gegadigden van een bepaald district konden evenwel ook terecht in naburige districten.

 Tegenwoordig...

Welnu, in het nieuwe systeem krijgen we iets gelijkaardigs, met dien verstande dat het nu gaat om particuliere verkoopcentra of MARVAN-winkels, om het kind toch maar met zijn naam te noemen. Het revolutionaire zit ’em evenwel in het volgende: elk verkoopcentrum, en er zijn er vijfendertig, heeft een waaier van 24 maten klaar-omdragen-uniformen in voorraad (8 basismaten, met voor elke maat 3 varianten: normaal, kort en lang) en... wie het uniform past, neemt het mee.

De verkoopcentra zijn open op de gewone winkeldagen en -uren, d.w.z. elke dag, behalve zondags, van 9 tot 18.30 u. en vrijdags tot 20 u.

Het staat iedere gegadigde vrij zijn uniform te kopen in een centrum van zijn keuze en zich desgewenst te laten bijstaan door een „specialist” in kledingsaangelegenheden, bijv. zijn vrouw, om maar iemand te noemen.

 En dan...

Ja, en dan zijn er nog de onvermijdelijke formaliteiten, hoewel die toch tot een minimum werden beperkt.

Zo kan de uniformgerechtigde volstaan met aan zijn onmiddellijke chef een bon P 407 te vragen. Natuurlijk vraagt niemand zo’n bon wanneer hij er geen recht op heeft. Toch moet de onmiddellijke chef dat recht wel even controleren: het is immers niet onmogelijk dat iemand zich te goeder trouw vergist.

Wanneer alles reglementair in orde is, kan de bediende zich naar een verkoopcentrum begeven. Vind hij er zijn gading, dan ondertekent hij zijn bon en overhandigt hem aan de verkoper als bewijs dat hij zijn uniform in ontvangst heeft genomen. Nog even inpakken en het uniform gaat de winkel uit.

Neen, er hoeft volstrekt niets betaald te worden. De bon komt achteraf wel terecht op het baremeerbureau, daar zorgen de verkoper en... het Kledingfonds voor. En als hij eenmaal zo ver is, wordt prompt het nodige gedaan om het aandeel dat de bediende moet betalen van zijn bezoldiging af te houden.

 En als...

En als er dan toch kleine verbeteringen aan het uniform moeten worden aangebracht, wel dan gebeurt dat binnen de tien werkdagen.

En als iemand in die waaier van-je-weet-wel-zoveel-maten toch geen uniform voor zijn body vindt, dan wordt er, binnen de zes weken, een uniform naar zijn maat gemaakt.

Een belangrijk detail: in beide gevallen mag de bediende zijn bon slechts voor ontvangst ondertekenen wanneer hij zijn verbeterde of nieuwe pak mee naar huis neemt.

Belangrijk is bovendien dat niemand een kat in een zak kan kopen. Elke vaststelling van zichtbare fouten binnen de 15 werkdagen en van onzichtbare fouten binnen de 6 maanden, geeft recht op een kosteloze herstelling, binnen de respectieve termijnen, van de vastgestelde fouten.

Terloops willen we hier al verklappen dat de Maatschappij er ernstig aan denkt de diensthemden en dassen eveneens in die centra waarvan de adressen hiernaast gepubliceerd worden, te koop te stellen.

 Waarom die verandering?

Heus niet om alleen maar wat te veranderen, maar omdat de nieuwe werkwijze eenvoudiger is, de uniformen vlugger kunnen worden geleverd en... goedkoper zijn. Dat zijn de drie voordelen die aan de verdeling door verkoopcentra verbonden zijn. Het systeem zelf bleek het gunstigste na een aanbesteding die de invoering ervan voorafging en waarin overigens ook nog naar andere mogelijkheden werd gepeild.

Als je nu die voordelen eens goed overweegt, en vooral dan de laatste, dan mag gerust worden gezegd dat het Kledingfonds met zijn nieuwe systeem boft. Immers, terwijl alles hoe langer hoe duurder wordt, pakt het Fonds uit met een prijsverlaging van zijn uniformen. En is dat soms ook niet revolutionair?

lijst van de aangenomen MARVAN-winkels
Plaats Adres Telefoon
Aalst Lange Zoutstraat 41 (053) 21 25 71
Anderlecht Westland Shopping Center (02) 523 22 30
Aarlen rue des Faubourgs 4 (063)21 41 53
Antwerpen Kammenstraat 36-38 (031) 32 40 80
Antwerpen Offerandestraat 1 (031) 33 11 92
Bergen Grand’Rue 42-44 (065) 33 45 26
Binche rue L. Buisseret 10bis (064) 33 39 81
Boncelles Centre 3 Suisses route du Condroz (041) 34 58 43
Brugge Steenstraat 25 (050) 33 67 88
Brussel Nieuwstraat 1 (02) 218 39 03
Charleroi rue de Montigny 4 (071) 31 21 70
Châtelineau rue du Trieu-Kaisin (Cora-City) (071) 38 75 28
Doornik rue Royale 19 (069) 22 16 15
Gent . Veldstraat 70 (091) 25 35 34
Genk Shopping Center (011) 35 57 19
Gilly Chaussée de Lodelinsart 7 (071) 41 41 45
Hoei Grand’Place 29 (085) 21 15 66
Elsene Steenweg op Elsene 61 (02) 511 69 42
Kortrijk Steenpoort 23 (056) 22 40 80
Kuurne Ring Shopping Center Ringlaan 215 (056) 21 89 85
Luik rue de l’Université 20 (041) 23 73 78
La Louvière Shopping Center Cora City (064) 22 96 53
Leuven Brusselsestraat 35 (016) 22 17 70
Mechelen Ijzerenleen 30 (015) 21 33 68
Merksem Bredabaan 446 (031) 45 91 35
Moeskroen Marlierestraat 27 (056) 33 04 79
Namen rue de Fer 1 (081) 22 71 44
Oostende Kapellestraat 60 (059) 70 24 90
Roeselare Ooststraat 57 (051) 20 14 44
St.-Ghislain Grand’Rue 77 (065) 77 43 43
St.-Niklaas Stationsstraat 45 (031) 76 05 64
Turnhout Gasthuisstraat 2 (014) 41 25 16
Verviers Pont St.-Laurent 14 (087) 33 74 71
Waregem J. Stormestraat 40-42 (056) 60 26 10
Woluwe Shopping Center St.-Lambertusstraat (02) 770 39 40

Bron: Het Spoor, maart 1976