Geschiedenis

De pers, in ’t algemeen, en Het Spoor, meer in het bijzonder, hebben de honderdvijftigste verjaardag van de eerste reizigerstrein (Het Spoor nr. 9/1975) en de vijftigste verjaardag van de NMBS (Het Spoor nr. 7/1976) herdacht. De honderdste verjaardag van de organieke wet op de trams van 9 juli 1875 werd evenwel over ’t hoofd gezien. Die vergetelheid willen wij hier goedmaken.
De voorlopers
De trams zijn als het ware de afstammelingen van de omnibus en de rail. Vanaf de 17e eeuw waren de (…)

De oorlog 1914-1918
Toen, in 1926, de Nationale Maatschappij werd opgericht, hadden de Belgische Staatsspoorwegen zich nauwelijks hersteld van de mokerslagen die de oorlog 1914-1918 ook hen had toegebracht.
De 78 659 spoormannen die einde 1913 in dienst waren, hadden moeilijke en vaak zelfs tragische toestanden beleefd. En hier denken we dan speciaal aan de personeelsleden die streden in eenheden van de Spoorwegtroepen (ST), aan de vluchtelingen in Frankrijk, Groot-Brittannië of (…)

Een nieuw station
De stadsmagistraat had zich hier echter vergist. Het kwaad dat men dacht uit te roeien, werd alleen maar verplaatst. En waar het van toen af gedaan was met klachten in verband met oponthoud van 30 minuten en meer aan de OW van de Carnotstraat, horen wij nu gelijkaardige klachten, maar dan in verband met de overwegen aan de Kievitstraat, op Zurenborg, en opnieuw aan de Steenweg naar Turnhout, zij het dan iets meer naar het noorden (huidige Foorplein). Weldra worden die (…)

Inleiding
Donderdag 2 oktober 1975 reed de laatste NMBS-trein tussen De Klinge en Sint-Niklaas. ’s Morgens om kwart voor negen vertrok rangeerlok 8045 naar De Klinge om zestien platte wagons op draaistellen op te halen. Het baanvak was al op 1 mei 1975 officieel dicht gegaan. De NMBS gebruikte het nog alleen om lege wagons naar het vroegere grensstation te rijden. Ten gevolge van de recessie, die ook het goederenverkeer via de rails trof, ontstond een overkapaciteit. In o.m. De Klinge (…)

Vermits we ons met voorbedachten rade in het verleden hebben gestort, meenden we dat ook dit uittreksel van „L’illustration européenne” van 15 november 1884 er nog bij mocht.
Als tijdsbeeld van een ver verleden hoort het alleszins beslist thuis in de sfeer van dit „volgnummer”.
Wij ontlenen dit hoofdstuk aan een werk dat in Parijs verscheen onder de titel „L’hygiène usuelle” van Dr. Brémond. In die „dagelijkse hygiëne” zijn er uiterst nuttige raadgevingen te vinden voor hen die per trein (…)

Om het over de «klokken» bij de spoorwegen te hebben, moeten wij terug in de tijd. Het gebruik ervan verschilde naargelang de tradities en de geldende regiementeringen binnen de verschillende spoorwegmaatschappijen uit de 19e en in het begin van de 20e eeuw. De Belgische Spoorwegen waren toen nog voor een groot deel in privé-handen. De NMBS, zoals we die vandaag kennen, werd pas in 1926 opgericht uit het netwerk van de Staatsspoorwegen die reeds een concentratiebeleid had gevoerd ten (…)

In augustus hebben we je op een drafje België laten bezoeken onder de begeleiding van de „Guide Conty” die, op ’t einde van de vorige eeuw, de roep had degelijk te zijn.
Deze maand nodigen we je uit voor een excursie naar „Holland”. Ook nu zouden we je willen toevertrouwen aan dezelfde Conty, wiens raadgevingen, en dat mag je duidelijkheidshalve niet uit het oog verliezen, dateren van de vorige eeuw. Overigens staan wij erop de lezer te zeggen dat Conty’s zienswijze voor niemand evangelie (…)

De grondslag voor het Belgische spoorwegnet werd gelegd met de wet van 1 mei 1834, die bepaalde dat er in het Koninkrijk een net van spoorwegen zou worden aangelegd waarvan Mechelen het centrum zou zijn. De lijnen zouden in verschillende richtingen lopen: ten oosten, naar de grens met Pruisen over Leuven, Luik en Verviers; ten noorden, naar Antwerpen; ten westen, naar Oostende over Dendermonde, Gent en Brugge, en ten zuiden, naar Brussel en verder door Henegouwen naar de grens met Frankrijk. (…)

„Reizen in België vergt enige vorm van geestelijke concentratie, want bij elke stap die je doet, komt het er op aan de vooruitgang te onderzoeken van dit volk dat niet uitmunt door zijn aantal, maar toongevend is door zijn vrije en vooruitstrevende instellingen ...”
„Wat een heerlijk volk en wat een gelukkig land!!!”. Aldus sprak, honderd jaar geleden, de auteur van de „guide Conty”, en tot staving van zijn bewering citeert hij Aurélien Scholl: „De Belgen kunnen zich alles veroorloven. De (…)

In ons septembernummer hebben we, naar aanleiding van de dertigste verjaardag van de bevrijding, het verhaal van „de spooktrein” gebracht. In het begin van het artikel hebben we erop gewezen hoe moeilijk het was de feiten te reconstrueren: niemand kon ons aanwijzingen geven om nog in leven zijnde getuigen van het avontuur terug te vinden. Noodgedwongen dienden we dus onze toevlucht te nemen tot de uiterst zeldzame dossiers die ons door het „Navorsings- en Studiecentrum voor de Geschiedenis (…)